WASZYNGTON, 22 stycznia 2026, 08:15 EST
- NASA informuje, że TESS wstrzymuje pracę nad Sektorem 99, aby skupić się na specjalnej obserwacji międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS.
- Specjalne ustawienie teleskopu trwa od 15 do 22 stycznia, a dane zostaną natychmiast publicznie zarchiwizowane, bez okresu wyłączności.
- Naukowcy zauważają, że termin ten zbiega się z geometrią bliską opozycji, co może zwiększyć precyzję pomiarów pyłu kometarnego.
NASA przekierowała swojego satelitę do poszukiwania planet TESS, aby skupić się na specjalnej obserwacji międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS, wstrzymując zwykłe badania gwiazd w poszukiwaniu egzoplanet. Zaktualizowany harmonogram pokazuje, że TESS będzie skierowany wzdłuż ekliptyki Układu Słonecznego od 15 do 22 stycznia, a następnie wznowi kampanię Sektora 99. (NASA Science)
Termin jest kluczowy, ponieważ niedawna publikacja przewidziała, że 3I/ATLAS ustawi się w odległości mniejszej niż jeden stopień od osi Ziemia–Słońce w ten czwartek — konfiguracja ta nazywana jest bliską opozycją. Przy tak małych kątach widzenia pył może wywołać „wybuch opozycyjny”, nieliniowy wzrost jasności spowodowany sposobem rozpraszania światła przez cząstki. (arXiv)
Międzygwiezdne komety to rzadcy goście. Według NASA, 3I/ATLAS jest dopiero trzecim potwierdzonym obiektem wykrytym przemieszczającym się przez nasz Układ Słoneczny z zewnątrz, po 1I/’Oumuamua w 2017 roku i 2I/Borisov w 2019 roku. NASA potwierdza również, że nie stanowi ona zagrożenia dla Ziemi. (NASA Science)
16 stycznia Centrum Wsparcia Naukowego TESS ogłosiło, że kampania kometarna została przypisana do Sektora 1751. To ustawienie na ekliptyce ma na celu utrzymanie trajektorii komety w obrębie jednego detektora, jednocześnie unikając przewidywanego rozproszonego światła. TESS rejestruje zarówno obrazy całej klatki, jak i pliki pikseli o krótkiej kadencji wzdłuż trajektorii komety. Dane będą dostępne w Mikulski Archive for Space Telescopes natychmiast, bez okresu wyłączności. (Nasa)
TESS — czyli Transiting Exoplanet Survey Satellite — zazwyczaj monitoruje gwiazdy pod kątem słabych spadków jasności wskazujących na przejście planety przed gwiazdą. Podczas obserwacji komety te same pomiary jasności pokazują, jak zmienia się aktywność, gdy gaz i pył ulegają sublimacji, a jądro się obraca.
Gdy ATLAS wykrył obiekt w lipcu 2025 roku, astronom z Uniwersytetu Hawajskiego Larry Denneau, współkierownik projektu, przyznał, że wciąż pracowali nad potwierdzeniem podstawowych informacji. „Poza tym nie wiemy zbyt wiele” — powiedział agencji Reuters, gdy zespoły starały się zdobyć większe teleskopy do dalszych obserwacji. (Reuters)
Urzędnicy NASA sięgnęli po dane z teleskopów kosmicznych Hubble’a i Jamesa Webba, aby zdementować internetowe plotki, jakoby obiekt był sztucznego pochodzenia. „Cieszy nas, że świat zastanawiał się razem z nami”, powiedziała szefowa naukowa NASA Nicola Fox podczas listopadowego briefingu. Astrofizyk z Oksfordu Chris Lintott odrzucił teorię o statku kosmicznym obcych jako „czysty nonsens”. (Reuters)
Naukowcy dążą teraz do czystszej fizyki. Dane zebrane w pobliżu opozycji mogą ujawnić, jak bardzo ziarna są refleksyjne i czy pył jest zwarty, czy puszysty — to wskazówki, które pokazują, jak materiał był przetwarzany w innym układzie gwiezdnym, zanim kometa została wyrzucona w przestrzeń międzygwiazdową.
Nie ma gwarancji na sukces. Każdy wzrost jasności spowodowany geometrią obserwacji musi zostać odróżniony od typowych wahań aktywności komety, a wszystko to podczas gdy obiekt słabnie, oddalając się na tle zatłoczonego pola gwiazd.
Po skupieniu się na komecie, TESS powróci do swojej misji poszukiwania planet. Jednak w przypadku 3I/ATLAS czas działa na naszą niekorzyść: z każdym tygodniem staje się coraz słabsza, bardziej odległa i trudniejsza do śledzenia.
