Melbourne, 8 maja 2026, 09:02 (AEST)
AusNet zwrócił się do rządu stanu Wiktoria o uprawnienia do przymusowego zabezpieczenia służebności gruntowych dla projektu Western Renewables Link, zaostrzając spór z rolnikami wokół tego głośnego projektu sieci energetycznej. Służebność daje prawny dostęp do korzystania z części nieruchomości—zazwyczaj bez przejmowania własności całej farmy.
To jest obecnie istotne: Wiktoria zaktualizowała swoje prawo w marcu, umożliwiając firmom przesyłowym ubieganie się o przymusowe służebności nawet wtedy, gdy trwa jeszcze Oświadczenie o Oddziaływaniu na Środowisko—znane jako EES. EES służy jako oficjalne dochodzenie stanu w sprawie wpływu projektu na środowisko, społeczeństwo i gospodarkę.
Western Renewables Link ma mieć długość 190 kilometrów i przebiegać nad ziemią między Bulganą w zachodniej Wiktorii a Sydenham na północno-zachodnich obrzeżach Melbourne. Według VicGrid projekt miałby dostarczać ponad 3 gigawaty—wystarczająco, by zasilić ponad milion domów—i ma na celu zwiększenie udziału energii odnawialnej w sieci stanowej w miarę zamykania elektrowni węglowych.
AusNet twierdzi, że obecnie nie posiada uprawnień do przymusowego wywłaszczenia na potrzeby projektu; czy to się zmieni, zależy od decyzji rządu. Na razie firma kontynuuje starania o dobrowolne umowy na służebność. Przymusowe służebności dotyczyłyby tylko tych nieruchomości, które nie podpisały umowy, jeśli zostanie opublikowane oficjalne zawiadomienie o przejęciu.
Grupy rolnicze twierdzą, że to zmienia dynamikę negocjacji. Peter Star, p.o. prezesa Federacji Rolników Wiktorii, określił wniosek jako „bardzo niepokojący krok”. Wezwał rząd do jego odrzucenia, mówiąc, że właściciele ziemi nie mogą postrzegać rozmów jako dobrowolnych, jeśli jedna ze stron dąży do uzyskania prawnej możliwości przejęcia służebności niezależnie od ich zgody. Victorian Farmers Federation
Rada hrabstwa Hepburn również dołączyła do sprzeciwu. Burmistrz Tony Clark argumentował, że przyznanie AusNet uprawnień przed decyzją EES podważy pozycję właścicieli ziemi i „stawia pod znakiem zapytania proces EES”. Zaznaczył też, że AusNet zwrócił się do właścicieli gruntów o podpisanie dobrowolnych umów przed końcem września. Hepburn Shire Council
Polityka stanowa stała się nowym polem bitwy. W czwartek Koalicja Wiktorii zobowiązała się wstrzymać i ponownie ocenić zarówno Western Renewables Link, jak i projekt przesyłowy VNI West, jeśli wygra listopadowe wybory. Partia Pracy ze swojej strony utrzymuje, że stan potrzebuje nowych linii przesyłowych, aby utrzymać przystępną cenowo i niezawodną energię w miarę wycofywania elektrowni węglowych.
Doradcy prawni twierdzą, że marcowa zmiana prawa może przechylić szalę w negocjacjach. Prawnicy z Maddocks, Chris Cantor i Lorcan Cullen, zauważyli, że nabycie służebności może teraz odbywać się równolegle z procesem EES, a przymusowe wywłaszczenie może rozpocząć się wcześniej — zmiana, która według nich wpłynie na kształt rozmów między inicjatorami projektów a właścicielami gruntów.
To nie jest odosobniona walka. W Nowej Południowej Walii przeciwnicy planowanego przez EnergyCo korytarza przesyłowego z Walcha do Bayswater zebrali 22 272 podpisy pod swoją petycją — wystarczająco, by trafić do grupy powyżej 20 000, co uruchamia debatę parlamentarną zaplanowaną na 25 czerwca. ([Parliament of NSW][8])
EnergyCo zawęziło korytarz New England Renewable Energy Zone do pasa o szerokości 1 kilometra, po rozpoczęciu od 3-kilometrowego pasa badawczego. Ta zmiana oznacza, że obecnie około 150 właścicieli gruntów znajduje się w zasięgu projektu, w porównaniu do około 200 wcześniej. Dyrektor generalna Hannah McCaughey nazwała projekt „kluczowym dla utrzymania dostaw prądu” w miarę wycofywania elektrowni węglowych, ale podkreśliła, że równie ważna jest realizacja. EnergyCo
Sydney’s 2GB podchwyciło kampanię w Walcha, nazywając osiągnięcie progu petycji zwycięstwem rolników sprzeciwiających się liniom przesyłowym. EnergyCo zapewnia w dokumentach projektowych, że żaden grunt nie został przymusowo wywłaszczony na potrzeby New England REZ, podkreślając, że najpierw dąży do dobrowolnych porozumień.
Rządy stoją tu przed trudnym wyborem: przyspieszenie wywłaszczeń może skrócić czas budowy sieci, ale może też wywołać sprzeciw na obszarach wiejskich — prowadząc do pozwów, politycznych napięć i kolejnych opóźnień. Dla deweloperów sytuacja wygląda odwrotnie. Bez służebności nie ma gwarancji — główne linie przesyłowe mogą nie zdążyć na czas z podłączeniem nowych źródeł odnawialnych do sieci.
[8]: https://www.parliament.nsw.gov.au/la/papers/Pages/tabled-paper-details.aspx?pk=193257 „
Pan Brendan Moylan — Odrzucenie nowego korytarza linii przesyłowej z Walcha LGA do Bayswater„
