WASZYNGTON, 30 stycznia 2026, 14:17 (EST)
- W styczniu TESS NASA uchwycił nową serię zdjęć przedstawiających międzygwiezdną kometę 3I/ATLAS.
- Naukowcy zamierzają przeanalizować zmiany jasności komety, aby lepiej zrozumieć jej rotację i aktywność.
- Już opuszczający Układ Słoneczny obiekt jest jednym z zaledwie trzech znanych międzygwiezdnych gości.
Statek kosmiczny TESS NASA, znany z poszukiwania planet, wykonał nowe zdjęcia międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS. Ten najnowszy zestaw danych daje naukowcom możliwość przyjrzenia się z bliska, jak zachowuje się kometa podczas opuszczania naszego Układu Słonecznego. 1
Dlaczego to teraz ważne: 3I/ATLAS zajmuje dopiero trzecie miejsce wśród znanych obiektów potwierdzonych jako pochodzące spoza naszego Układu Słonecznego. Czas na zebranie cennych obserwacji ucieka, gdy kometa słabnie i oddala się.
Naukowcy uzyskują tu rzadki pomiar: regularne, powtarzane zdjęcia rozciągnięte na godziny i dni. Takie pomiary mogą ujawnić sygnał rotacji—przyciemnianie i rozjaśnianie światła, gdy jądro się obraca—i śledzić zmiany w dżetach i emisji pyłu komety.
TESS śledził kometę podczas specjalnego okresu obserwacyjnego od 15 do 22 stycznia. Space.com udostępnił krótki film stworzony ze zdjęć wykonanych 15 stycznia oraz ponownie 18–19 stycznia. W nagraniu występuje przerwa, ponieważ statek kosmiczny przeszedł w tryb „safe mode” po awarii panelu słonecznego, co ograniczyło jego aktywność. 2
W poście na blogu NASA poinformowano, że jasność komety wynosi około 11,5 w skali wielkości gwiazdowej, której astronomowie używają do pomiaru jasności. To sprawia, że jest około 100 razy słabsza niż to, co można dostrzec gołym okiem. Według NASA, dane TESS z okresu 15–22 stycznia są publicznie dostępne w Mikulski Archive for Space Telescopes. 3
Daniel Muthukrishna, badacz z MIT, który pomógł skompilować zdjęcia TESS, zauważył, że szerokie pole widzenia statku kosmicznego pozwala mu „identyfikować i monitorować komety oraz asteroidy na dużych odległościach”. 4
TESS został zaprojektowany do wykrywania egzoplanet—planet poza naszym Układem Słonecznym—za pomocą metody tranzytu, wykrywając niewielkie spadki jasności gwiazdy, gdy planeta przechodzi przed nią. Dzięki szerokiemu polu widzenia może także śledzić bliższe obiekty poruszające się przez jego kadr przez dłuższy czas.
Według doniesień kometa została zauważona 1 lipca 2025 roku przez teleskop przeglądowy ATLAS zlokalizowany w Rio Hurtado w Chile. TESS faktycznie uchwycił ją wcześniej w zarchiwizowanych danych, ale astronomowie zdołali ją wyodrębnić dopiero później, stosując stacking—łączenie wielu obserwacji.
Inne obserwatoria, takie jak Kosmiczny Teleskop Hubble’a i Jamesa Webba, również wykonały zdjęcia 3I/ATLAS, poinformował magazyn BBC Sky at Night. Zespoły ścigają się, by zebrać jak najwięcej danych, zanim obiekt zniknie z pola widzenia. 5
Język: pl Część 2/2:Naukowcy planują śledzić powtarzające się wzorce w świetle, co pozwoli uzyskać wgląd w rotację jądra oraz intensywność emisji pyłu i gazu. Te wskazówki umożliwią naukowcom porównanie składu i aktywności tego gościa z kometami powstałymi w pobliżu naszego Słońca.
Jednak krótki okres obserwacji oraz przerwa spowodowana trybem awaryjnym TESS utrudniają dokładne określenie rotacji. Dodatkowo, dżety z komety mogą zacierać dane, a precyzyjne ustalenie miejsca pochodzenia obiektu w galaktyce pozostaje mało prawdopodobne.
