Tokio, 8 maja 2026, 22:08 (JST)
- Finansowanie badań nad F-47 ma przekroczyć 5 miliardów dolarów w roku budżetowym 2027, według dokumentów budżetowych Sił Powietrznych USA, a prognozy na rok budżetowy 2028 zbliżają się do 5,3 miliarda dolarów.
- Według japońskiego Ministerstwa Obrony, myśliwiec F-2 ma opuścić służbę około 2035 roku, więc harmonogram GCAP to nie tylko kwestia przemysłu — to realny problem operacyjny.
- GCAP wszedł w początkowy wspólny kontrakt. Jednak utrzymujące się obawy Japonii dotyczące opóźnień sprawiają, że amerykańskie alternatywy, takie jak F-35 — a nawet jeszcze nieukończony F-47 — wciąż są brane pod uwagę.
Decyzja Japonii dotycząca wyboru myśliwca ponownie przyciąga uwagę, ponieważ F-47 Boeinga zyskuje wsparcie finansowe w USA. Tokio tymczasem kontynuuje wspólną inicjatywę myśliwską wraz z Wielką Brytanią i Włochami — obie strony dążą do celu na 2035 rok, aby wycofać Mitsubishi F-2.
To pytanie jest teraz palące, ponieważ dostępne opcje Japonii się kurczą. Ministerstwo obrony wskazuje na planowane wycofanie F-2 około 2035 roku i ostrzega, że całkowita zależność od zagranicznych dostawców siły powietrznej może osłabić własną kontrolę operacyjną Japonii. Rozwiązaniem, przynajmniej na papierze, jest GCAP — Globalny Program Walki Powietrznej. Inicjatywa ta łączy Japonię, Wielką Brytanię i Włochy we wspólnej pracy nad myśliwcem szóstej generacji. To oznacza technologię stealth, zwiększony zasięg, zaawansowane sensory i ścisłą integrację z bezzałogowymi statkami powietrznymi.
F-47 otrzymuje poważny zastrzyk finansowy w USA. Według Air & Space Forces Magazine, wniosek budżetowy Sił Powietrznych na badania, rozwój, testy i ewaluację w roku budżetowym 2027 przekracza 5 miliardów dolarów — w porównaniu do prawie 3,5 miliarda dolarów przewidzianych na rok 2026. Wydatki mają następnie osiągnąć prawie 5,3 miliarda dolarów w roku 2028. „To skok rozwojowy” — powiedziała Heather Penney z Instytutu Mitchella. Air Space Forces Magazine
GCAP nie jest wstrzymany. Agencja GCAP przekazała Edgewing — współpracy wspieranej przez BAE Systems, Leonardo i Japan Aircraft Industrial Enhancement Co — pierwszy wspólny międzynarodowy kontrakt o wartości 686 milionów funtów, obejmujący projektowanie i inżynierię. „Ważny moment dla GCAP” — powiedział dyrektor generalny agencji Masami Oka. Dyrektor generalny Edgewing Marco Zoff dodał, że grupa „przenosi ten impet dalej”. Leonardo
Kwestia finansowania wciąż pozostaje. W zeszłym miesiącu Financial Times poinformował, że Japonia zaczęła się niepokoić z powodu powolnego finansowania ze strony Wielkiej Brytanii, które jest powiązane z szerszym deficytem budżetowym w brytyjskiej obronności. Jak podała gazeta, tymczasowy kontrakt GCAP na razie wypełnia lukę, podczas gdy większe plany pozostają nierozstrzygnięte.
W zeszłym roku Reuters zwrócił uwagę na rosnącą niepewność Japonii co do dotrzymania terminu wprowadzenia myśliwca GCAP w 2035 roku, według dwóch osób zaznajomionych z rozmowami na temat obrony powietrznej kraju. Tokio rozważało rozwiązania tymczasowe—albo zakup większej liczby Lockheed Martin F-35, albo modernizację starzejącej się floty F-2. W tamtym czasie agencja zakupowa kraju utrzymywała, że cel na 2035 rok nadal obowiązuje i twierdziła, że nie słyszała o żadnych nowych zamówieniach na F-35.
F-47 pojawił się w rozmowach zarówno na kanałach politycznych, jak i w debatach dotyczących zakupów. Według Reutersa, japońskie media donosiły, że prezydent USA Donald Trump promował planowany przez Boeinga F-47 podczas rozmów z premierem Shigeru Ishiba, zachęcając Japonię do rozważenia amerykańskich myśliwców. Tymczasem japoński negocjator handlowy Ryosei Akazawa zasugerował, że zakupy obronne mogłyby mieć wpływ na negocjacje handlowe, ponieważ te zakupy zwiększałyby nadwyżkę handlową USA.
Mimo to, zakup F-47 nie byłby po prostu prostą wymianą. Według Sił Powietrznych USA, kontrakt Boeinga koncentruje się na rozwoju inżynieryjnym i produkcyjnym, z planami jedynie na kilka testowych myśliwców przeznaczonych do oceny. Samolot wciąż owiany jest tajemnicą i nie pojawiły się żadne informacje z Waszyngtonu o wersji przeznaczonej dla Japonii.
Boeing odniósł duże zwycięstwo dzięki F-47, pokonując Lockheed Martin w walce o pożądany kontrakt Next Generation Air Dominance—projekt mający zastąpić F-22 i zintegrować drony bojowe. Steve Parker, szef działu obronnego Boeinga, określił ten ruch jako „największą inwestycję”, jaką firma kiedykolwiek poczyniła w swoim dziale obronnym, aby przygotować się do tego przedsięwzięcia. Reuters
GCAP ma konkurencję nie tylko ze strony Boeinga. W lutym włoski parlament zatwierdził 8,77 miliarda euro na wczesne etapy programu, ale koszty początkowe wzrosły już do 18,6 miliarda euro—z około 6 miliardów euro według cen z 2021 roku, podaje Reuters. Na kontynencie europejskim projekt FCAS—Francja, Niemcy, Hiszpania—napotkał własne turbulencje z powodu napięć między Dassault Aviation a Airbusem. Wszystko to sprawia, że projekty myśliwców szóstej generacji stały się żmudne, testując nie tylko zespoły techniczne, ale także wolę polityczną, by je doprowadzić do końca.
Japonia musi rozważać koszty przy każdym możliwym kierunku. Czekanie na GCAP oznacza utrzymanie kontroli w kraju—miejsca pracy, prawo do modyfikowania samolotu według własnych potrzeb. Ale wybór amerykańskich platform? To może pomóc uniknąć opóźnień, ale otwiera drzwi do surowszych zasad eksportowych, ograniczeń w modernizacjach i większej zależności od Waszyngtonu. Jest też harmonogram F-47 do rozważenia. Penney wskazał na trendy finansowania sugerujące testy w locie do 2029 roku, ale jak dotąd program nie dostarczył operacyjnego samolotu.
Japonia jest nadal oficjalnie związana z GCAP na ten moment. Jednak wraz z tym, jak USA inwestują pieniądze w F-47 Boeinga, sytuacja się zmieniła—tokijski projekt stoi teraz pod presją, by faktycznie dostarczyć rezultaty do 2035 roku, a nie tylko o nich mówić.
