JOHANNESBURG, 7 kwietnia 2026, 14:17 SAST
Południowoafrykańska operacja ferrochromu Glencore miała czas do wtorku, aby uzgodnić z Eskom warunki zniżkowej taryfy za energię, po tym jak wstrzymała zwolnienia tylko na tydzień. Ten termin wywiera presję zarówno na Glencore, jak i jego partnera Merafe, którzy już działają przy ograniczonej produkcji i mają niemal zerowy margines na dalsze negocjacje. 1
To już nie tylko kwestia głównej stawki taryfowej. Eskom i spółka wstępnie uzgodniły stawkę 62 centów południowoafrykańskich za kilowatogodzinę, choć kluczowe warunki pozostają nierozstrzygnięte. Struktura nadal wymaga zatwierdzenia przez NERSA, krajowego regulatora energii. 2
Ferrochrom — stop łączący chrom i żelazo, głównie przeznaczony do stali nierdzewnej — znalazł się teraz w centrum uwagi, gdy RPA próbuje zatrzymać więcej przetwórstwa minerałów w kraju. Od 2008 roku koszty energii dla hut wzrosły o ponad 900%. Z 66 hut działa obecnie tylko 11. To sprawiło, że południowoafrykańscy producenci są szeroko otwarci na konkurencję z Chin. 3
Glencore i Merafe w aktualizacji z 31 marca poinformowały, że Eskom wciąż przechodzi przez wewnętrzne zatwierdzenia, a proces z artykułu 189 został przesunięty na 7 kwietnia. Artykuł 189 południowoafrykańskiego prawa pracy to wymagany etap konsultacji przed jakimikolwiek zwolnieniami. 2
Dyrektor generalny Eskom, Dan Marokane, powiedział, że firma „poparła ramy” dla taryfy 62 centów za kilowatogodzinę, po tym jak tymczasowo podniesiono ją do 87,74 c/kWh w styczniu, co przyniosło tylko krótkotrwałą stabilizację. Według Eskom, każda długoterminowa umowa musi znaleźć równowagę: zapewnić ulgę przemysłowi, zachować dyscyplinę finansową i nie przerzucać kosztów na gospodarstwa domowe lub inne firmy. 4
Glencore jeszcze się nie ugina. Szef działu ferrostopów, Japie Fullard, jasno stwierdził w zeszłym miesiącu: jeśli warunki nie zostaną zmienione, firma jest gotowa „odejść” od oferty 62 centów, nazywając obecne porozumienie niemożliwym do podpisania. 5
Nie tylko Glencore odczuwa presję. Samancor Chrome, który również uzyskał dostęp do tej samej zniżkowej taryfy, już wznowił plany zwolnień — twardy dowód na to, że niższe ceny energii nie przyniosły trwałej stabilności operatorom hut w RPA. 3
Cena zwlekania jest widoczna w najnowszych danych. Merafe poinformowało, że produkcja ferrochromu w ramach joint venture spadła o 63%, osiągając zaledwie 112 000 ton metrycznych w 2025 roku. Jednostkowe koszty produkcji wzrosły o 14% po wstrzymaniu działalności, a gwałtownie rosnące ceny energii elektrycznej i silniejsza konkurencja ze strony Chin obciążyły biznes. 6Po styczniowej obniżce taryf tylko jedna z trzech hut w ramach przedsięwzięcia wznowiła działalność. Pozostałe dwie pozostają nieczynne — zarówno Merafe, jak i Reuters wskazują na konieczność pełnej stawki 62 c/kWh, aby ich uruchomienie miało sens finansowy. Wtorek to nie tylko kolejna data w kalendarzu; to prawdziwy test, czy plan ratunkowy RPA może zamienić oficjalne wsparcie na warunki, które banki rzeczywiście sfinansują. 3
Ryzyko jest oczywiste. Eskom może zatwierdzić pakiet, ale nadal wymagana jest zgoda NERSA — a warunki taryfowe regulatora mogą sprawić, że całość okaże się niemożliwa do realizacji. Glencore w zeszłym tygodniu wyraziło nadzieję na „zrównoważone i wykonalne rozwiązanie”, ale wraz z upływem terminu we wtorek po południu czas na dalsze negocjacje praktycznie się skończył. 4
