JOHANNESBURG, 2 kwietnia 2026, 16:23 SAST
Południowoafrykańska operacja ferrochromowa Glencore plc opóźniła swoją potencjalną decyzję o zwolnieniach do 7 kwietnia, po tym jak firma energetyczna Eskom poprosiła o kolejny tydzień na zakończenie wewnętrznej akceptacji umowy na tańszą energię elektryczną dla borykającego się z problemami sektora. Negocjacje dotyczą taryfy 62 centów południowoafrykańskich za kilowatogodzinę — ceny, którą przedsięwzięcie uznaje za niezbędną do przetrwania hut.
Termin nie jest błahy. Glencore powiązał los zamkniętych hut — i miejsc pracy — z tańszą energią, ponieważ południowoafrykański przemysł ferrochromowy stoi w obliczu narastających trudności. Już 19 marca dyrektor generalny Glencore Ferroalloys, Japie Fullard, ostrzegał, że bez realnego porozumienia zagrożonych jest nawet 1 500 miejsc pracy. Tymczasem Samancor Chrome już rozpoczął redukcję zatrudnienia, mimo że uzyskał taką samą ulgę taryfową.
Energia elektryczna jest sednem problemu. Od 2008 roku taryfy wzrosły o ponad 900%, według Reutersa, co mocno obciążyło południowoafrykańskie huty. Działa już tylko 11 z 66. Kraj oddał część rynku ferrochromu — kluczowego dla stali nierdzewnej — chińskim konkurentom.
Glencore-Merafe Chrome Venture poinformowało w oświadczeniu z 31 marca, że Eskom wstępnie zaakceptował taryfę 62 c/kWh, choć firma energetyczna nadal przechodzi przez własne procedury wewnętrzne. Proces z artykułu 189 — wymagane prawem konsultacje przed zwolnieniami w RPA — ma teraz potrwać do 7 kwietnia.
Przedsięwzięcie poinformowało, że 12 marca złożyło Eskomowi ostateczną kontrpropozycję, twierdząc, że niektóre warunki nie mają sensu biznesowego. Jednak nawet jeśli pojawi się nowa umowa, nie może ona wejść w życie bez zgody NERSA, południowoafrykańskiego regulatora energii.
Fullard jasno dał do zrozumienia, jak mało zostało miejsca na negocjacje. W zeszłym miesiącu powiedział, że Glencore nie będzie „w stanie podpisać” umowy, jeśli warunki się nie zmienią, i dodał, że firma może „wycofać się” z porozumienia na 62 centy. Reuters
Eskom obniżył taryfę w lutym, zmniejszając stawkę do 62 centów południowoafrykańskich za kilowatogodzinę — z wcześniejszych 87,74 centa — po tym jak NERSA zatwierdziła w styczniu pakiet ulg w wysokości 35%. Wcześniej taryfa wynosiła 1,36 randa. Minister ds. energii elektrycznej Kgosientsho Ramokgopa powiedział, że ten ruch miał zapobiec kolejnym zamknięciom w branży, którą rząd próbuje odbudować.
Styczniowa wcześniejsza obniżka taryf przywróciła hutę Lion do pracy w lutym po dziewięciu miesiącach przestoju. Mimo to Merafe zwróciło uwagę, że zarówno Boshoek, jak i Wonderkop wciąż pozostają wyłączone, potrzebując stawki 62 centów, by działać w sposób zrównoważony. Glencore ze swojej strony nie odpuszcza w dążeniu do trwałego obniżenia taryfy—tymczasowa ulga to za mało.
Wyniki Merafe za 2025 rok ujawniły cenę zwlekania. Firma odnotowała gwałtowny, 63-procentowy spadek produkcji ferrochromu w ramach partnerstwa Glencore-Merafe, do 112 000 ton metrycznych w zeszłym roku. Koszty produkcji również nie współpracowały, wzrastając o 14%, gdyż wyłączone zakłady podniosły wydatki.
Jednak umowa nie jest jeszcze przesądzona. NERSA musi zatwierdzić zmienioną taryfę, a warto zauważyć, że styczniowa ulga została wprowadzona dopiero po tym, jak rząd zgodził się pokryć różnicę między starą ceną a nową zniżką—zwykli odbiorcy nie zostali obciążeni kosztami. Samancor kontynuuje zwolnienia, co dotyka około 2 400 pracowników.
Eskom w grudniu zaproponował tymczasową taryfę—rozwiązanie, które mogłoby pozwolić Samancorowi i wspólnemu przedsięwzięciu Glencore-Merafe wstrzymać zwolnienia i wznowić blisko 40% produkcji pieców, przynajmniej do czasu znalezienia trwalszego rozwiązania. Glencore podkreśla, że RPA wciąż posiada około 80% światowych rezerw rudy chromu. Na razie przedłużenie oznacza, że plan pomocowy utrzyma się jeszcze przez kolejny tydzień.
