WASZYNGTON, 21 stycznia 2026, 12:34 EST
NASA przekierowała swój satelitę Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) do przeprowadzenia specjalnej obserwacji międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS, tymczasowo przerywając harmonogram Sektora 99, poinformowała agencja. Nakierowanie w dniach 15–22 stycznia dostarczy ciągłej fotometrii — precyzyjnych pomiarów jasności — a NASA poinformowała, że dane zostaną skalibrowane i publicznie zarchiwizowane bez okresu wyłączności.
Decyzja odzwierciedla krótki okres możliwości. NASA podaje, że 3I/ATLAS to dopiero trzeci znany obiekt międzygwiezdny — po 1I/’Oumuamua (2017) i 2I/Borisov (2019) — a jego hiperboliczna trajektoria oznacza, że nie pozostanie związany ze Słońcem. Nie stanowi zagrożenia dla Ziemi i, według NASA, powinien pozostać widoczny przez mały teleskop aż do wiosny.
Świeże pomiary z obserwatorium SPHEREx NASA sugerują, że kometa stała się znacznie bardziej aktywna od czasu swojego peryhelium pod koniec października, kiedy przeszła najbliżej Słońca. Zespół analizujący dane SPHEREx podał, że emisje tlenku węgla i pary wodnej były w grudniu około 20 razy silniejsze niż w sierpniu, co jest oznaką, że szersza mieszanka lodów ulega sublimacji — bezpośredniemu przejściu w gaz. Zgłoszono także nowe sygnatury cyjanku i gazów organicznych, które nie były widoczne przed peryhelium.
Carey Lisse z Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory i współpracownicy napisali, że SPHEREx ponownie zaobserwował 3I/ATLAS w połowie grudnia, „odkrywając znacznie bardziej aktywny obiekt w porównaniu z obserwacjami SPHEREx sprzed peryhelium z sierpnia 2025”. Grupa podała, że dane pokazują komę — chmurę gazu i pyłu wokół jądra — z emisjami cyjanku (CN), wody, dwutlenku węgla i tlenku węgla, a także związków organicznych. Sci.News: Breaking Science News
SPHEREx, skrót od Spectro-Photometer for the History of the Universe, Epoch of Reionization and Ices Explorer, mierzy światło w dziesiątkach kolorów podczerwieni, aby pomóc zidentyfikować gazy i pył, podała NASA. Misja śledziła 3I/ATLAS przez około tydzień w sierpniu, tworząc bazę danych sprzed peryhelium, na której opierają się inne obserwatoria, w tym Hubble i Webb.
Jednak grudniowe wyniki SPHEREx są nadal dopracowywane. W swoim preprincie autorzy napisali: „Nie znaleziono oczywistych struktur dżetów ani ogona antysłonecznego” podczas obserwacji w dniach 8–15 grudnia i oznaczyli pracę jako wstępną przed pełniejszą analizą oczekiwaną przed kolejnym przelotem SPHEREx w kwietniu 2026. arXiv
NASA pozyskuje obrazy i widma z sond rozproszonych po całym Układzie Słonecznym — w tym z trzech misji na Marsie — aby śledzić 3I/ATLAS, gdy kieruje się ona na zewnątrz, podała agencja. NASA spodziewa się kontynuować obserwacje, gdy kometa będzie zbliżać się do orbity Jowisza wiosną 2026 roku.
3I/ATLAS został po raz pierwszy zauważony przez teleskop Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System (ATLAS) finansowany przez NASA w Rio Hurtado w Chile i zgłoszony do Minor Planet Center 1 lipca 2025 roku, podała agencja Reuters. Astronom z Uniwersytetu Hawajskiego, Larry Denneau, współkierownik projektu ATLAS, powiedział wtedy, że „trwają liczne wysiłki, aby obserwować ten obiekt za pomocą większych teleskopów w celu określenia jego składu”. Reuters
